Autonomiczny robot przeprowadził pierwszy samodzielny zabieg chirurgiczny

10 lipca 2025, 10:11

Robot chirurgiczny, który uczył się fachu obserwując materiały wideo z prawdziwych operacji, samodzielnie przeprowadził zabiegi ex vivo usunięcia woreczka żółciowego. Podczas testów robot operował realistycznego manekina, w którym umieszczono ludzkie tkanki. Maszyna reagowała na polecenia głosowe i uczyła się w trakcie zabiegów, podobnie jak początkujący chirurg uczy się podczas operacji od swojego mentora. Robot radził sobie nawet z nieprzewidzianymi sytuacjami, na jakie natykają się chirurdzy w czasie codziennej pracy.



Bezwonna depresja

7 stycznia 2008, 17:53

Naukowcy z Uniwersytetu w Tel Awiwie połączyli depresję ze stępieniem powonienia. To dlatego niektóre kobiety, będąc przygnębione, nieświadomie używają zbyt dużych ilości perfum. Zespół profesora Yehudy Shoenfelda odkrył, że działa tu pewien mechanizm biologiczny, który wpływa na działanie gruczołów węchowych.


Amatorskie obserwacje czarnych dziur

7 stycznia 2016, 13:21

Wystarczy 20-centymetrowy teleskop by zaobserwować aktywną czarną dziurę w świetle widzialnym. Międzynarodowy zespół naukowy informuje, że czarne dziury mogą być obserwowane nawet przez astronomów-amatorów


Nie tylko ludzie: ary szafirowe zdolne do naśladowania przez osobę trzecią

10 września 2025, 10:01

U ludzi naśladowanie przez osobę trzecią jest bardzo ważnym elementem nauczania norm społecznych i tradycji. Polega ono na obserwowaniu z zewnątrz interakcji dwóch osób i umiejętności naśladowania jednej z nich, mimo że samemu nie jest się przedmiotem tej interakcji. Ludzkie dzieci potrafią naśladować innych od urodzenia, jednak naśladowania przez osobę trzecią uczą się dopiero w 2. roku życia, gdy rozwinie się u nich zdolność do postrzegania perspektywy, czyli zdolność do rozumienia, że inni nie widzą tego samego, co one.


Wtatuowana szczepionka

7 lutego 2008, 10:39

Od lat naukowcy myślą o coraz skuteczniejszych metodach szczepienia. Niemcy uważają, że najlepszym sposobem dostarczenia preparatu jest tatuaż (Genetic Vaccines and Therapy).


Neandertalczycy

Genom neandertalczyka a nasze zdrowie

12 lutego 2016, 10:37

W 2010 roku dowiedzieliśmy się, że osoby pochodzenia euroazjatyckiego posiadają 1-4% DNA odziedziczonego po neandertalczykach. Właśnie zakończono pierwsze szeroko zakrojone badania, podczas których bezpośrednio porównano pozostałości DNA neandertalczyków z danymi medycznymi współczesnych ludzi.


Rodzina od pokoleń przechowywała starą książkę. Okazało się, że to unikatowy skarb

13 listopada 2025, 10:08

W pewnej rodzinie z okolic Bergen od pokoleń znajdowała się stara książka. Rodzinna tradycja mówiła, że pochodziła ona z klasztoru na zachodzie kraju. Niedawno jej członkowie postanowili przekazać ją do Narodowej Biblioteki Norwegii. Gdy konserwator Chiara Palandri po raz pierwszy ją zobaczyła, od razu zdała sobie sprawę, że ma do czynienia z czymś unikatowym. Jej uwagę przyciągnęła niezwykła oprawa. Nigdy nie widziałam niczego podobnego, mówi Palandri. Teraz muzeum wzywa na pomoc międzynarodowych ekspertów, a dotychczasowe badania sugerują, że to jedna z trzech najstarszych, a może najstarsza, zachowana norweska książka.


Szczepionka dla ciśnieniowca

10 marca 2008, 09:15

Szwajcarska firma biotechnologiczna Cytos wynalazła prawdopodobnie nowy środek w walce z podwyższonym ciśnieniem krwi, które zagraża bezpośrednio rozwinięciem nadciśnienia tętniczego. Wstępne testy kliniczne dowodzą, że w walce z tą niezwykle częstą dolegliwością może pomóc produkowana przez firmę... szczepionka.


Różne mózgi, te same możliwości

4 marca 2016, 14:32

Zdolności poznawcze krukowatych i papugowatych są tak samo złożone i zróżnicowane jak u małp (naczelnych) - twierdzą prof. Onur Güntürkün z Ruhr-Universität Bochum i Thomas Bugnyar z Uniwersytetu w Wiedniu.


Gdy matka je dużo tłuszczów i cukrów, naraża dziecko na niealkoholowe stłuszczenie wątroby

16 stycznia 2026, 16:21

Karmione piersią dzieci matek jedzących wysokotłuszczową dietę bogatą w cukry, są narażone w późniejszym życiu na zwiększone ryzyko niealkoholowego stłuszczenia wątroby. Naukowcy z University of Oklahoma zauważyli, że ryzyko takie można zmniejszyć. Przeprowadzili badania, w czasie których podawali ciężarnym i karmiącym myszom związek wytwarzany przez zdrowy mikrobiom jelitowy i zauważyli, że zmniejsza on ryzyko stłuszczenia wątroby u potomstwa myszy, w których diecie znajdowało się dużo tłuszczu i cukru. Odkrycie to może wskazywać, że zdrowy mikrobiom może chronić przed tego typu problemami.


Jubileusz 75-lecia Polskiej Akademii Nauk